Newslettery i alerty

Zmiany w VAT 2017

5 grudnia 2016

Szanowni Państwo,

Nowelizacja ustawy o VAT czeka już tylko na podpis Prezydenta i publikację. Większość nowych regulacji wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Zgodnie z zapowiedziami resortu finansów, nowe przepisy mają służyć zwiększeniu szczelności systemu VAT oraz skuteczniejszej walce z wyłudzeniami podatku. Należy się jednak spodziewać, że ich część negatywnie wpłynie także na rzetelnych podatników.

Zmiany, jakie niesie ze sobą projekt nowelizacji obejmują szereg zagadnień istotnych z punktu widzenia zarówno konkretnych branż (m.in. budowlanej, paliwowej czy finansowej), jak i wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich.

Rozszerzenie zakresu stosowania odwrotnego obciążenia

Od przyszłego roku rozszerzona zostanie grupa towarów, których dostawa będzie opodatkowana na zasadzie odwrotnego obciążenia. Innymi słowy, to na dostawcy będzie ciążył obowiązek rozliczenia podatku. Dotyczy to w szczególności procesorów i niektórych wyrobów ze złota, srebra czy platyny. W przypadku tej pierwszej grupy towarów mechanizm odwrotnego obciążenia będzie miał zastosowanie jedynie do transakcji przekraczających 20 tys. zł. Największa rewolucja dotknie jednak usług budowlanych, o ile realizowane będą przez podwykonawców. Oznacza to w praktyce szereg wątpliwości i wyzwań dla podmiotów działających w tej branży. Poczynając od właściwego zdefiniowania roli danego podmiotu w łańcuchu świadczeń (tj. czy występuje jako podwykonawca), poprzez konieczność rozliczenia podatku we właściwym okresie, co wiąże się z prawidłową oceną momentu wykonania usług, kończąc na potencjalnie negatywnym wpływie na przepływy pieniężne w związku z koniecznością ciągłego występowania o zwrot podatku przez podmioty występujące w łańcuchu jako podwykonawcy.

Doprecyzowanie zasad weryfikacji przez organy podatkowe zasadności zwrotu VAT

Zgodnie z nowelizacją weryfikacja zasadności zwrotu VAT obejmować będzie mogła nie tylko rozliczenia zainteresowanego podatnika, lecz także rozliczenia innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami związanych z wnioskowanym zwrotem. Tak sformułowany zakres przepisów oznacza, że organ bez wątpienia uprawniony będzie do weryfikacji rozliczeń bezpośrednich kontrahentów podatnika wnioskującego o zwrot podatku, jak również innych podmiotów uczestniczących na dowolnym etapie danego łańcucha obrotu. W praktyce, ze względu na czas niezbędny do przeprowadzenia tego rodzaju czynności przez organ, należy spodziewać się wydłużenia średniego okresu oczekiwania na zwrot różnicy podatku VAT. Co istotne, nowelizacja przewiduje, że taka weryfikacja będzie mogła zostać przeprowadzona również w odniesieniu do okresów rozliczeniowych przypadających przed dniem 1 stycznia 2017 r.

Nowe warunki otrzymania zwrotu VAT w terminie 25 dni

Ustawodawca, wskazując na częste wykorzystywanie przez podmioty wyłudzające VAT wniosków o przyspieszony zwrot różnicy podatku, wprowadził bardziej restrykcyjne kryteria, które w praktyce znacznie ograniczą możliwość uzyskania zwrotu w terminie przyśpieszonym 25 dni. Nowe regulacje przewidują, że zwrot w terminie 25 dni będzie możliwy pod warunkiem:

  • uregulowania należności wynikających z faktur zakupowych za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika, który prowadzony jest w banku mającym siedzibę na terytorium Polski wskazanego w zgłoszeniu identyfikacyjnym (łączna kwota wykazana na fakturach opłaconych w innej formie – np. gotówkowej - nie może jednak przekraczać 15 tys. zł);
  • posiadanie statusu podatnika VAT czynnego co najmniej przez 12 miesięcy poprzedzających okres, w rozliczeniu za który podatnik występuje z wnioskiem o zwrot oraz składanie za każdy okres rozliczeniowy deklaracji;  
  • dostarczenia wraz z wnioskiem dowodów zapłaty potwierdzających uregulowanie należności wynikających z faktur zakupowych oraz że
  • kwota podatku naliczonego lub różnicy podatku przeniesiona z poprzednich okresów i wykazana w deklaracji nie przekracza 3 tys. zł. 

Podkreślenia wymaga przy tym, że niezależnie od spełnienia przez podatnika wszystkich przesłanek umożliwiających ubieganie się o zwrot różnicy podatku w terminie 25 dni, organ podatkowy w dalszym ciągu uprawniony będzie do weryfikacji zasadności zwrotu w myśl przedstawionych uprzednio założeń.

 Wprowadzenie sankcji VAT za nierzetelne rozliczanie VAT

Sankcje grożące podatnikowi rozliczającemu VAT w sposób nierzetelny są odrębnym od odpowiedzialności karnej skarbowej rozwiązaniem mającym pełnić funkcję prewencyjną. Zgodnie z nowelizacją, wykazanie w deklaracji VAT zaniżonej kwoty podatku należnego lub zawyżonej kwoty podatku naliczonego wiąże się z ustaleniem przez naczelnika urzędu skarbowego, czy też organ kontroli skarbowej, dodatkowego zobowiązania w wysokości 30% odpowiednio - kwoty zaniżenia lub zawyżenia. Co więcej, posługiwanie się przez podatnika tzw. pustymi fakturami lub fakturami podającymi kwoty niezgodne z rzeczywistością w celu zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia kwoty zwrotu, grozi ustaleniem sankcji w wysokości 100% podatku naliczonego wynikającego z tego rodzaju faktur.

Jednocześnie, ustawodawca wprowadził katalog wyjątków, w przypadku zaistnienia których sankcja 30% nie znajdzie zastosowania. Należą do nich m.in. błędy rachunkowe lub oczywiste pomyłki, skorygowanie nieprawidłowych pozycji w deklaracji podatnika przed dniem wszczęcia kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego (w tym zapłata wraz z odsetkami ewentualnej zaległości powstałej w wyniku korekty) oraz ponoszenie przez osobę fizyczną odpowiedzialności za ten sam czyn, zaklasyfikowany jako wykroczenie lub przestępstwo skarbowe.

Nowe przesłanki wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT

Treść przyjętej nowelizacji wprowadza obszerny katalog przesłanek warunkujących wykreślenie podatnika z rejestru VAT przez naczelnika urzędu skarbowego. Za szczególnie kontrowersyjną należy uznać posiadanie wiedzy lub uzasadnionych podstaw do tego, aby przypuszczać że dostawcy lub nabywcy biorący udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie tego samego towaru lub usługi działają w celu odniesienia korzyści majątkowej w wyniku nierzetelnego rozliczania podatku. Taki zapis może bowiem prowadzić do obarczenia podatników nadmiernymi obowiązkami administracyjnymi w zakresie szczegółowej weryfikacji działalności i statusu kontrahentów. Jak wynika ze znowelizowanej ustawy, również wystawianie przez podatnika pustych faktur będzie prowadzić do wykreślenia z rejestru.

Zasady odliczania podatku naliczonego

Ustawodawca wprowadził kolejne ograniczenia zasad odliczania podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, dla których podatek obliczany jest na zasadzie odwrotnego obciążenia. Od 1 stycznia 2017 r. realizacja prawa do odliczenia będzie wymagała wykazania podatku należnego z tytułu tych transakcji w rozliczeniu za miesiąc powstania obowiązku podatkowego najpóźniej w ciągu trzech miesięcy licząc od miesiąca, w którym ten obowiązek powstał. Niedochowanie tego terminu, czyli wykazanie podatku należnego po upływie 3 miesięcznego okresu będzie oznaczało, że podatek naliczony będzie musiał być wykazany w innym rozliczeniu niż podatek należny. W efekcie, taka sytuacja może skutkować koniecznością zapłaty odsetek za zwłokę.

Likwidacja zwolnienia dla transakcji pomocniczych do usług finansowych  

W związku z koniecznością ograniczenia zakresu zwolnienia z VAT (szerzej patrz wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Aspiro) ustawodawca wykreślił z ustawy o VAT zwolnienie dla pomocniczych transakcji finansowych. Nie oznacza to automatycznie, że tego rodzaju czynności po zmianie będą opodatkowane. Część z nich w dalszym ciągu będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie ogólnych przepisów dotyczących transakcji finansowych. Należy jednak zwrócić uwagę, że zmiana ta oznacza utratę mocy ochronnej interpretacji dotyczących przedmiotowego zwolnienia. Inaczej niż w przypadku większości zmian, likwidacja omawianego zwolnienia wejdzie w życie dopiero 1 lica 2017 r.

Pozostałe zmiany

Wśród istotnych zmian znalazły się także m.in.:

  •  likwidacja rozliczeń za okresy kwartalne oraz wprowadzenie obowiązku składania deklaracji oraz informacji podsumowujących w formie elektronicznej;
  • zmiany w zasadach solidarnej odpowiedzialności nabywcy z podmiotem dokonującym dostawy towarów;
  • podniesienie do 200 tys. zł limitu zwolnienia podmiotowego;
  • wydłużenie okresu stosowania obowiązujących aktualnie  podwyższonych stawek VAT.

 Z uwagi na tak rozległy zakres nadchodzących zmian w ustawie o VAT, zachęcamy Państwa do przeprowadzenia wnikliwej analizy ich wpływu na prowadzoną działalność gospodarczą oraz plany jej rozwoju. Zespół ekspertów Crido Taxand gotowy jest wspierać Państwa na każdym etapie przygotowań do nowych obowiązków.


Roman Namysłowski

Partner
Dział Doradztwa Podatkowego

Wyślij e-mail

 

Newsletter